wielkość czcionki ->           wysoki kontrast ->        

René François Ghislain Magritte
data publikacji: 2026-04-22

René François Ghislain Magritte ur. 21 listopada 1898 w Lessines, zm. 15 sierpnia 1967 w Brukseli – belgijski malarz surrealizmu. Jego pierwsza indywidualna wystawa odbyła się w 1927 w Brukseli.
Nazywany „autorem słów i rzeczy”, lubił zmieniać nazwy przedmiotów, czego przykładem mógłby być obraz Zdradliwość obrazów. Obrazy jego szokowały i wzbudzały kontrowersje, wyróżnia je poetycka nastrojowość oraz precyzyjny rysunek. Artysta, który przedstawiał świat zuniformizowany, odbity w kolejnych powieleniach, wpłynął mimowolnie na sztukę drugiej połowy XX w., przede wszystkim na pop-art.
Dzieciństwo spędził w belgijskich miasteczkach (Gilly, Châtelet, Soignies – wakacje). Ojciec, Leopold Magritte, zajmował się handlem, matka, do czasu zamążpójścia, była modystką. Przyszły malarz miał dwóch młodszych braci (Raymonda i Paula). W 1912 samobójstwo popełniła jego matka, a wydarzenie to (wyłowione z rzeki zwłoki miały twarz owiniętą nocną koszulą) znalazło odbicie w twórczości przyszłego malarza. Twarz ukryta pod całunem, zawojem, płótnem pojawia się na wielu obrazach z końca lat 20., m.in. w:
Temacie głównym
Prawie symetrii
Kochankach
W 1915 wyjechał do Brukseli, gdzie rozpoczął studia na Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. W 1919 pięć jego prac znalazło się na Międzynarodowej Wystawie Sztuki Współczesnej w Genewie. Uległ wówczas fascynacji kubizmem i futuryzmem. W 1920 został powołany do wojska, a po powrocie w 1922 zawarł ślub z Georgette Berger, która stała się muzą i jedyną modelką artysty. René po powrocie z wojska pracował jako projektant tapet w fabryce Peters-Lacroix w Haren oraz projektował reklamy dla domów mody. Zaprzyjaźnił się wówczas z Giorgio de Chirico, twórcą koncepcji malarstwa metafizycznego, uznanego prekursora surrealizmu. Namalowany w 1926 obraz Zagubiony dżokej uznaje się za surrealistyczny manifest Magritte. W 1927 r. małżonkowie przenieśli się do Paryża.
Wystawa prezentuje wybór późnych litografii autorstwa René Magritte, powstałych w 1967 roku – w ostatnim roku życia artysty. Ten cykl można odczytywać jako świadome podsumowanie jego języka wizualnego oraz utrwalenie najbardziej rozpoznawalnych motywów, które zdefiniowały surrealizm XX wieku. Wydane przez Art204 w Paryżu oraz Chalk & Vermilion w Nowym Jorku, prace te stanowią przemyślaną translację jego malarstwa na medium graficzne, zachowując przy tym klarowność kompozycji i siłę idei.
Każda z prezentowanych litografii została ręcznie podpisana przez Georgette Magritte – wieloletnią partnerkę artysty i osobę, która odegrała kluczową rolę w ochronie i kontynuacji jego spuścizny. Jej podpis wprowadza do tych prac wymiar bliskości i autentyczności, podkreślając ich związek z najbliższym kręgiem Magritte’a oraz z historią jego twórczości w momencie jej domknięcia.
W obrazach takich jak Le Domaine d’Arnheim, Magie noire czy La Page blanche Magritte operuje napięciem pomiędzy tym, co widzialne, a tym, co ukryte. Krajobraz może przybrać formę ptaka, ciało stapia się z niebem, a fragment rzeczywistości zostaje jednocześnie odsłonięty i zasłonięty. Nie są to obrazy opowiadające historie, lecz struktury myślowe, które podważają stabilność percepcji i zmuszają widza do aktywnej interpretacji.
Litografie z 1967 roku nie są prostym powtórzeniem wcześniejszych kompozycji, lecz ich świadomą selekcją i kondensacją. Można je rozumieć jako powrót do najważniejszych idei – próbę ich uporządkowania i nadania im ostatecznej, klarownej formy. W tym sensie stanowią one zamknięcie twórczości, w którym obraz przestaje być tylko przedstawieniem, a staje się narzędziem myślenia.
Obecność podpisu Georgette Magritte nadaje tej grupie prac dodatkowy, bardziej intymny wymiar. Wystawa nie jest jedynie przeglądem ikon surrealizmu, lecz także opowieścią o ciągłości – o tym, w jaki sposób twórczość artysty pozostaje żywa poprzez osoby, które były jej najbliższe. W rezultacie prezentowane litografie funkcjonują jednocześnie jako autonomiczne obrazy i jako element większej historii, łączącej sztukę, pamięć i interpretację.
Henri Matisse ur. 31 grudnia 1869 w Le Cateau-Cambrésis, zm. 3 listopada 1954 w Nicei – francuski malarz. Uznawany za najsłynniejszego fowistę.
Początkowo przygotowywał się do zawodu prawnika. Jednak w wieku 24 lat rozpoczął naukę malarstwa w paryskiej Szkole Sztuk Pięknych. Uczeń Gustave’a Moreau, początkowo tworzył pod wpływem impresjonistów oraz sztuki japońskiej. W 1905 wystawił swoje prace w Salonie Jesiennym. Wykształcił wkrótce własny styl. Sławę osiągnął już za swego życia. Matisse zapełniał swoje płótna plamami żywych, świetlistych, zwykle silnie kontrastowych barw, które częstokroć, w trosce o czytelność obrazu, obwodził delikatnym konturem.
Po operacji onkologicznej utracił sprawność fizyczną i poruszał się na wózku inwalidzkim (nie mógł pracować przy sztalugach) – zmienił się wtedy profil jego twórczości – tworzył odtąd papierowe kolaże. Henri Matisse był rywalem Pabla Picassa.
Zmarł na atak serca w swoim mieszkaniu w Nicei.
„Ostatnie dzieła Henri Matisse’a – litografie z cyklu wycinanek”
Oraz “Henri Matisse: Papierowe poematy”
Zapraszamy na wyjątkową wystawę prezentującą litografie Henri Matisse’a zainspirowane jego słynnymi wycinankami. Ekspozycja obejmuje prace pochodzące z prestiżowego magazynu Verve, wydanego w 1958 roku pod tytułem „Ostatnie dzieła Matisse’a”.
W latach 40. i 50. XX wieku, pomimo poważnych ograniczeń zdrowotnych, Matisse zrewolucjonizował swoje podejście do sztuki, tworząc dzieła za pomocą papieru i nożyczek. Technika ta, pozornie prosta, pozwoliła mu osiągnąć mistrzostwo w łączeniu koloru, formy i przestrzeni. Wycinanki stały się nie tylko wyrazem jego wewnętrznej radości, ale również aktem artystycznej samoobrony w trudnych czasach.
Prezentowane na wystawie litografie przenoszą nas do świata harmonii, intensywnych barw i organicznych kształtów, który Matisse stworzył, odrzucając tradycyjne techniki malarskie. Są to prace pełne życia, będące syntezą rysunku i koloru, wyrażające marzenie artysty o odnalezieniu „radości na niebie”.
Wystawa to niezwykła okazja, aby przyjrzeć się dziełom, które na nowo zdefiniowały pojęcie sztuki współczesnej i pozostają jednym z najważniejszych osiągnięć w twórczości Matisse’a.

Prezentowane prace pochodzą ze zbiorów Epicentrum Art Gallery.

• wróć do Aktualności